وحالا شك مىكند كه آيا باطن گرديده يا نه ( سيم ) از واجبات وضو مسح سر است به رطوبت آب وضو كه در دست باقي مىماند وواجب است كه بر پيش سر واقع شود يعنى ربع مقدم از سر پس كافى نيست مسح بر غير آن موضع وأولى وأحوط مسح بر ناصيه است كه ميان دو سفيدى دو جانب بالاى پيشانى است از مقدم سر وكفايت مىكند در آن مسمى اگر چه به قدر عرض يك انگشت يا كمتر باشد وأفضل بلكه أحوط آنست كه به قدر عرض سه انگشت باشد وبهتر آنست كه بسه انگشت هم باشد ودر پائين كشيدن مسماى آن كافى است اگر چه بهتر اين است كه به قدر طول يك انگشت بكشد پس بنابر اين اگر بخواهد درك أفضل كند بايد سه انگشت بگذارد بر ناصيه وهمه را با هم به قدر درازى يك انگشت بكشد از بالا به پائين وجايز است مسح از پائين به بالا لكن أحوط خلاف آن است وواجب نيست وقوع مسح بر بشره بلكه جايز است مسح كردن بر روى موى مقدم از سر كه بكشيدن از حد سر تجاوز نكند پس جايز نيست مسح بر مقدارى كه تجاوز مىكند واگر چه آن را جمع كرده باشد در ناصيه وهم چنين كفايت نمىكند مسح بر موئى كه از پيش سر نباشد واگر چه در پيش سر جمع شده باشد وجايز نيست مسح بر حائل مثل حنا يا نحو آن كه بسر ماليده باشد چنانچه جايز نيست مسح از روى كلاه وعمامه ومقنعه وأمثال اينها اگر چه پارچه نازكى باشد كه مانع از رسيدن رطوبت به محل مسح نباشد بلى در حال اضطرار مسح بر حائل جايز است مثل آنكه از سرما نتواند حائل را دور كند يا چيزى بان جا چسبيده باشد كه نتواند آن را بكند وبايد مسح به باطن كف دست باشد وأحوط اين است كه بدست راست باشد وأولى اين است كه به انگشتهاى دست راست باشد ( مسألة 24 ) در مسح مقدم سر فرق نيست ما بين اين كه طولا مسح كند يا عرضا يا منحرفا ( چهارم ) از واجبات وضو مسح پاها است بحسب طول از سر انگشتان تا كعبين بنابر مشهور ومفصل بنابر قول بعضي واحتياط به مراعاة اين قول ترك نشود وكعبين بر آمدگى در وسط قدم است ومفصل ما بين ساق وقدم است ودر عرض مسمى كافى است اگر چه به عرض يك انگشت يا كمتر باشد وأفضل آنست كه به مقدار عرض سه انگشت باشد وأفضل از آن مسح تمام پشت پا است وكفايت مىكند در مسح آنكه ابتداء از انگشتان كند يا از كعبين لكن أحوط ابتدأ كردن به انگشتان است چنان كه أحوط مقدم داشتن مسح پاى راست است بر پاى چپ اگر چه أقوى جواز مسح هر دو است با هم بلى جايز نيست مقدم داشتن مسح پاى چپ را بر راست وأحوط اين